Jak to jest z tymi rzeczownikami francuskimi? Czy Francuzi też wyróżniają 3 rodzaje gramatyczne rzeczowników? Czy rodzaj rzeczowników francuskich jest do nich na stałe przypisany? Czy jest jakiś sposób na zapamiętanie tego rodzaju? A może są rzeczowniki, które zmieniają znaczenie w zależności od rodzaju? Czytaj dalej, jeśli chcesz poznać odpowiedzi na te pytania. A jeśli chcesz też powtórzyć zasady tworzenia rzeczowników, polecam mój wpis o tzw. nominalizacji.

Rodzaj rzeczowników francuskich

Rodzaj rzeczowników francuskich

W języku francuskim, podobnie jak w innych językach romańskich, wyróżniamy dwa rodzaje rzeczowników: masculin (męski) i féminin (żeński). W niektórych przypadkach jest to tzw. rodzaj naturalny (np. płeć osób, zwierząt), w innych jest to po prostu rodzaj gramatyczny.

Jak widzisz, nie ma więc rodzaju nijakiego obecnego w języku polskim. Oczywiste jest więc, że te neutralne w języku polskim muszą gdzieś się “podziać” w języku francuskim. Spójrz na poniższe listy- znajdziesz tam kilkanaście rzeczowników nijakich, które po francusku są męskie lub żeńskie.

Rzeczowniki francuskie rodzaju męskiego:

  • ciało ⇒ corps (m)
  • ciastko ⇒ gâteau (m)
  • cielę ⇒ veau (m)
  • cygaro ⇒ cigare (m)
  • drewno ⇒ bois (m)
  • gniazdo ⇒ nid (m)
  • oko ⇒ œil (m)
  • serce ⇒ cœur (m)
  • liceum ⇒ lycée (m)

Rzeczowniki francuskie rodzaju żeńskiego:

  • biodro ⇒ hanche (f) (więcej o słowach z tzw. h aspiré pisałam w którejś z wiadomości wysyłanych w ramach newslettera, zachęcam do zapisania się 😉 )
  • ciasto ⇒ pâte (f)
  • futro ⇒ fourrure (f)
  • jabłko ⇒ pomme (f)
  • ucho ⇒ oreille (f)
  • życie ⇒ vie (f)
  • skrzydło ⇒ aile (f) (swoją drogą polecam ten wpis u Justyny jeśli chcesz wiedzieć jak poprawnie to słowo wymówić 😉 )
  • żebro ⇒ côte (f)

Żeby nie było za łatwo, rodzaje męski i żeński często nie pokrywają się obu językach. Spójrz chociażby na te słowa:

  • dom (m) ⇒ maison (f)
  • książka (f) ⇒ livre (m)
  • samochód (m) ⇒ voiture (f)

O ile w tych przypadkach dosyć łatwo jest o tych różnicach pamiętać (tak mi się przynajmniej wydaje), o tyle trudniej jest, gdy polskie słowa zostały zapożyczone z języka francuskiego, lub po prostu są bardzo podobne. Oto kilka takich przykładów:

  • groupe (m) ⇒ grupa (f)
  • role (m) ⇒ rola (f)
  • domaine (m) ⇒ domena (f)
  • masque (m) ⇒ maska (f)
  • région (f) ⇒ region (m)
  • crème (f) ⇒ krem (m)
  • période (f) ⇒ period, okres (m)
  • étape (f) ⇒ etap (m)

W języku polskim rodzaj rozpoznajemy po końcówce rzeczownika. W rodzaju żeńskim jest to -a, w nijakim -o, -e, -ę, -um, a w męskim w zasadzie wszystkie inne.

W języku francuskim też istnieją pewne grupy rzeczowników, których rodzaj możemy rozpoznać po końcówce. W najbliższym newsletterze (tuż po świętach) podeślę Ci (jeśli jesteś już na liście) listę tych końcówek wraz z przykładami. Jeśli jeszcze na tej liście Cię nie ma, to zachęcam do zapisania się TU. W każdej wiadomości, oprócz informacji o nowych wpisach, przesyłam dodatkowe materiały pomocne w nauce.

Przypadki szczególne

Często słyszałam od swoich nauczycieli i wykładowców pewne powiedzenie. Teraz sama powtarzam je swoim uczniom:

Język francuski jest językiem wyjątków.

Przypadki, które za chwilę poznasz, nie są może typowymi wyjątkami od reguł, ale za to są bardzo specjalne. Otóż w języku francuskim istnieją rzeczowniki, których znaczenie zmienia się w zależności od nadanego im rodzaju. Pomyślisz sobie pewnie, że to niepotrzebne komplikowanie języka, a ja uważam, że to nadaje francuskiemu pewnej unikatowości 😉

Noms à double genre

Oto lista takich “podwójnych agentów” (tę listę, uzupełnioną, również otrzymasz w newsletterze, w “drukowalnej” wersji):

  • un aide ⇒ pomocnik / une aide = pomoc
  • un bourgogne ⇒ burgund (wino) / la Bourgogne ⇒ Burgundia (region Francji wg starego podziału)
  • un couple ⇒ para (związek ludzi) / une couple ⇒ para (dwa przedmioty lub dwie osoby)
  • un critique ⇒ krytyk / une critique ⇒ krytyka
  • un champagne ⇒ szampan / la Champagne ⇒ Szampania (region Francji wg starego podziału)
  • un garde ⇒ dozorca / une garde ⇒ straż
  • un livre ⇒ książka / une livre ⇒ funt, pół kilograma (polecam też artykuł o wyrażeniach ilościowych)
  • un manche ⇒ rączka (np. instrumentu) / une manche ⇒ rękaw
  • un manœuvre ⇒ robotnik fizyczny / une manœuvre ⇒ manewr
  • un mémoire ⇒ pamiętnik, rozprawa / une mémoire ⇒ pamięć, wspomnienie
  • un mode ⇒ sposób, tryb / une mode ⇒ moda
  • un mort ⇒ zmarły, nieboszczyk / une mort ⇒ śmierć, zgon
  • un moule ⇒ forma na ciasto / une moule ⇒ małż
  • un mousse ⇒ chłopiec okrętowy, majtek / une mousse ⇒ piana, mech, mus
  • un physique ⇒ wygląd, aparycja / la physique ⇒ fizyka
  • un poêle ⇒ piec / une poêle ⇒ patelnia
  • un poste ⇒ posterunek, stanowisko / une poste ⇒ poczta
  • un pub ⇒ pub, bar / une pub ⇒ reklama (potocznie od publicité)
  • un solde ⇒ saldo, wyprzedaż / une solde ⇒ żołd
  • un somme ⇒ drzemka / une somme ⇒ suma
  • un tour ⇒ obwód, kolejność, obrót / une tour ⇒ wieża
  • un vague ⇒ nieokreśloność, niejasność / une vague ⇒ fala
  • un vapeur ⇒ parowiec / une vapeur ⇒ para
  • un vase ⇒ waza / une vase ⇒ muł, szlam
  • un voile ⇒ welon, zasłona / une voile ⇒ żagiel

Znasz inne wyrazy tego typu, o podwójnym znaczeniu w zależności od rodzaju? Podrzuć przykłady w komentarzu- wszystkie słowa zbiorę w pliku, który dostaną subskrybenci listy newsletterowej 🙂 Zdradzę Ci również, że w przygotowaniu jest podobny wpis o liczbie rzeczowników… 

Bulk email software by FreshMail

Jeśli chcesz otrzymać e-booka "128 najpopularniejszych czasowników francuskich wraz z odmianami" zapisz się na mój newsletter. Dzięki temu będziesz też dostawać dodatkowe materiały i ćwiczenia do nauki francuskiego.